FOUNDATION MUSICK’S MONUMENT
Meincke & Pieter Meyer Project
🇳🇱
Hoe de fortepiano de Lage Landen veroverde
De fortepiano kwam in de Lage Landen niet door een doorbraak maar door een lange aanloop. Op 15 juli 1758 bood de Amsterdamse orgelmaker Hendrik Blötz, van Duitse afkomst, in de Amsterdamsche Courant twee "Forte Piano" aan: de vroegst bekende vermelding in de Lage Landen. Daarna bleef hij vooral orgels bouwen. Van Andries Veltman is, voor zover we weten, één instrument bekend. Geen van beiden maakte een markt.
Dat deed Louis Dulcken Sr., ook met Duitse wortels. Van 1755 tot 1762 werkte hij in Amsterdam als bouwer van klavecimbels en orgels, in dezelfde jaren dat Blötz zijn fortepiano's adverteerde; of ze elkaar kenden, weten we niet. Op 6 juli 1775 bood hij in de Gazette van Gent een forte piano van eigen werk aan, in Antwerpen gebouwd en voorzien van een nieuwe uitvinding om de toon te verminderen en te versterken. Samen met zijn zoon Louis Dulcken Jr., die al op zijn dertiende in zijn atelier werkte, startte hij de productie. Louis Sr. werd koninklijk instrumentbouwer in Parijs, in de wereld van Lodewijk XVI en Marie Antoinette, die zelf klavecimbel en piano speelde. Op zijn achttiende vertrok Louis Jr. van Parijs naar München, waar hij wereldfaam kreeg.
Vier jaar na die advertentie, in 1779, begonnen in Amsterdam de Meijers. Omdat het instrument succes had, werkten zij fabrieksmatig om aan de vraag te kunnen voldoen.
Deze site brengt de vier bouwers samen, Blötz, Veltman, Dulcken en de Meijers, met hun archiefsporen. Het is ook het verhaal van een familie: lees op het Dulcken Project hoe de Dulckens van theologen en organisten uitgroeiden tot instrumentbouwers, en hoe hun geloof ons zoveel over hen heeft verteld.
Advertenties Forte Piano’s Lage Landen
Amsterdamsche Courant: 15 juli 1758
“HENDRIK BLATZ, Orgelmaker in de Baangragt, tusschen de Spiegel- en Reguliersgragt tot Amsterdam, presenteert uyt de hand te verkopen twee superbe Forte Piano, zynde Hamerwerk, met een extra-fraaye Toon en raare Uitvindingen.”
I - Hendrik Blötz (ca. 1728–1777), 1758
🇳🇱
Van Amsterdams Hamerwerk tot Caribische Orgels, Hypotheken en Huiselijke Drama's:
Het Leven van Instrumentenmaker Hendrik Blotz (ca. 1728–1777)
Knechten:
Fredrik Staal
Dirk Stibbeler
Jan Hendrik Bronkhorst
Amsterdamsche courant 9 december 1779
Dirk Hibbeler in de Elanstraat, tusschen de Konijne en Haazestraaten, naast een Wieldraaijer te Amsterdam, presenteerd uit de hand te Koop; een extra fraai Orgel, met een Clavecimbaal daarboven, en 2 Clavieren, van C tot F. het Orgel heeft de volgende Registers: Holpijp 8 vt., Prestant 8 vt., Discant. Fluit 4 vt., Octaaf 2 vt., ‚het Clavecimbaal heeft 3 Reg., kan ieder op zig zelfs en zamen gespeeld worden. Dagelyks te zien en te Examineren.
II - Andries Veltman, 1759.
In 1759 liet "Weltman" de Parijse Académie een klavecimbel zien met zowel pennen (jacks) als hamermechaniek.
III - Johannes Lodewijk Dulcken, 1775
6 juli 1775: in de Gazette van Gent
Sieur Louis Dulcken van Antwerpen", oudste zoon van Daniël, een Steirt-stuk en een "Forte piano" van eigen werk, met een nieuwe uitvinding om de toon te verminderen en te versterken.
Dat is vier jaar voordat Meijer in Amsterdam begint.
Knechten:
(14 jaar oud in 1775 en werkzaam in het atelier van zijn vader te Antwerpen)
IV - Meincke & Pieter Meyer, 1779
Amst. Crt., den 10 Juny 1779.
MEINCKE MEYER, geweezene Compagnon van JOHANNES ZUMPI, beroemde Muziek-Instrumentenmaker tot Londen, neemt de vrijheid, lieden van Distinctie en verdere Kenners der Muziek te berigten, dat hy zig te Amsterdam gestabileerd heeft, in Compagnieschap met zyn Broeder PIETER MEYER, tot voortzetten van dezelfde Affaires, in ‘t maaken van allerhande soorten van FORTEPIANO INSTRUMENTEN, door hem veel verbeterd, en verre overtreffende alle andere tot nog toe bekend; zy verzoeken ieders Gunst en Recommandatie. Hunne Woonplaats is op de Kolk, op den hoek van de Voorburgwal, by de Brug, te Amsterdam.
V - Gebroeders Kammeyer, instrumentmakers van Manheim
