Foundation Musick's Monument
LIDSMAATEN van den BRABANTSE OLIJFBERG - ANTWERPEN
JACOB JORDAENS - ADRIAEN VAN STALBEMT - GUILIAM DE PAPE
&
J.D DULCKEN - J.L. DULCKEN - J. DULCKEN - JOH. JACOB SCHNELL
BRABANTSE OLIJFBERG - ANTWERPEN
Deze naam krijgt de ‘Antwerpse protestantse kerkgemeente’ pas na 1648 (vrede van Munster), dat wil zeggen na afloop van de oorlogen die Europa meer dan een eeuw hebben verscheurd en die steeds nadrukkelijker langs confessionele lijnen werden uitgevochten. Waarom die naam? Een schuilnaam, zegt men dan, voor een ‘kerk onder het kruis’.
Niemand mocht het weten. Was dat zo?
Officieel wel, maar in de praktijk viel het wel mee. De magistraten in Antwerpen waren ook niet van gisteren. Engelse kooplui, Duitse kooplui: je laat ze liever maar gerust. En handel met de noorderburen, tsja, dan moet je die toch ook niet gaan embatteren. In Antwerpen was de vervolging van de anders-gelovigen na de vrede van Munster niet echt fanatiek meer, tot spijt van wie ’t benijdt (bijv. de bisschop en menige pastoor), maar reëel. Het stadsbestuur wist van het bestaan van de groep. Het kende de ‘schuilnaam’ En zolang de protestanten op hun beurt niemand affronteerden werden ze met rust gelaten. Ze moesten natuurlijk niet openlijk hun afkeer van roomse superstitiën laten blijken en al helemaal niet gaan proberen bekeerlingen te maken…, maar als ze dat niet deden, dan mochten ze samenkomen om de Bijbel te bestuderen en de sacramenten te bedienen. Ja zelfs hun doden mochten ze zelf begraven op privé-terrein (oogluikend toegestaan) en er werd hen zelfs officieel een apart ‘geuzenkerkhof’ toegewezen (buiten de stadsmuren, ter hoogte van de ‘Begijnenvest’). De plek was echter onbeschermd en er mochten geen zerken geplaatst worden. U begrijpt dat de beter begoeden zich liever lieten begraven in Putte, net over de grens.
Vanaf 1652 was er dus een eigen gemeente met predikant. Deze werd door de provinciale synode van Holland geselecteerd en naar Antwerpen gezonden, waar hij woonde en werkte, bijgestaan door een – kleine – kerkeraad (consistorie). De notulen en registers zijn bewaard. De gemeente was nooit echt talrijk (bijv. in 1671: 91 lidmaten; 1789: 51 lidmaten). Ze had een eigen reglement en kerkordelijk ressorteerde ze onder de provinciale synode van (Zuid-)Holland, die ook de fondsen voorzag. Zeeland deed hetzelfde voor de Vlaamsche Olijfberg (regio Gent-Oudenaarde-Horebeke). De gemeente vergaderde ten huize van de leden, en als de aantallen te groot waren om in één keer samen te komen, werden ze over de stad verdeeld en bediend in groepen.
Eén van de bekendste leden uit de eerste 50 jaar van haar bestaan, was de schilder Jacques Jordaens.
AANSLAG TEGEN DE FAMILIE JORDAENS
Geschiedenis der Antwerpse schilderschool
Namen der Lidsmaaten van den Olijfberg begonnen met den Iaere 1700
Lijst der gedoopten
JACOB JORDAENS 
Zelfportret van Jacob Jordaens (1593-1678) met Catharina van Noort (1595-1659), Elisabeth Jordaens (1617-....) en een bediende
Jacob Jordaens als luitspeler
VIDEO
De drie schilderijen
“Jacob” schijnt niet correct te zijn. Hij was lid samen met zijn gezin, incl. de twee dienstmeiden die bij hem inwoonden. Vanaf 1674 ontvangt hij geregeld de gemeenschap bij hem aan huis, d.w.z. in zijn somptueuze herenhuis Hoogstraat-Reyndersstraat, om het Avondmaal te vieren. Hoe kan dat, hoor ik iemand zeggen, dat hij taferelen schilderde in dienst van de contra-reformatie (kijk maar eens rond in Antwerpen) en z’n kinderen liet dopen in de OLV kerk, dat die protestants lidmaat was? Ach, wat ! Het werd hem toen niet echt euvel geduid, niet van de kant van de Antwerpse burgerij en magistraten, niet van de kant van de kerkeraad en de predikant. De soep wordt niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend en het leven is sterker dan de leer, godzijdank, voeg ik toe, maar dat is een subjectieve noot, waarop ik nochtans gaarne eindig.
1678
• [18] octob is gestorven Jordaens (constrycke schilder) ten …. uren en twee uren den selven nacht syn dochter Elisabet Jordaens. † Putte
ADRIAEN VAN STALBEMT
ADRIAEN VAN STALBEMT 1580 - 1662
Zuid-Nederlands schilder, geboren en overleden te Antwerpen, waar hij ook het grootste deel van zijn leven doorbracht. Na de val van Antwerpen (1585) trokken zijn protestantse ouders naar Middelburg; Adriaen keerde echter terug naar Antwerpen om er ca. 1609 meester te worden in het schildersgilde.
Van Stalbemt schilderde vooral rustieke landschappen en portretten, soms samen met andere schilders zoals Pieter Brueghel de Jongere. Naast schilderijen vervaardigde hij ook etsen. Slechts enkele van zijn werken zijn gedateerd.
Adriaen van Stalbemt - Beschermers van de jonge kunstenaar
De luit en het penseel
ADRIAEN VAN STALBEMT Lexicon van Oost-Vlaamse Schilders en Beeldhouwers (1700-1940)
Gvilliam de Pape
1674 den 16 januari s’avonts omtrent ten 9 uuren … ? de Paep den Oude in het 73 jaer syns ouderdoms. Gvilliam de Pape / [ou]dt 73 iaer 8 maend / sterf 16 iannvary /anno 1674
HET CONFLICT DIEPELIUS
•••••niets te boek te brengen, maar alle deeze stukken bij malkanderen in een enveloppe te bewaaren in het laadje van het kleine kastje van Deputaaten. •••••
LIDSMAATEN
Johannes Daniel Dülcken
(Wingeshausen 21 april 1706 – † Antwerpen 11 april 1757 - begraven Putte)
Johannes Lodewijk (Louis)Dülcken
(Maastricht 15 april 1735 – † tussen 1793 & 1795)
Johannes Jacob Schnell
NOVUM TESTAMENTUM LATINOGERMANUM, ea fide & diligentia versum, & sic unum alteri coaptatum, ut verbum verbo, & sententia sententiae respondeat. Secundum translationem Hieronymi. Dat nieuwe Testament in Latijn ende Duyts, met grooter naersticheyt over gheset, ende also te samen ghevoecht, dat het een woort teghen het ander, ende die een sententie teghen dander ghestelt is. Na S. Hieronymus translatie. [...] (A1r)
New Testament complete
Crom, Matthias
1539
¶ Dat Evangelie, van S. Mattheus
¶ Dat Evangelie, van Sinte Marck
¶ Dat Evangelie, van Sinte Lucas
¶ Dat Evangelie, van Sinte Jan
¶ Die werken der Apostelen.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels totten Romeynen.
¶ Die eerste Epistel van S. Pauwels tot den Corinthen.
¶ Die tweede Epistel van Sinte Pauwels totten Corinthen.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels totten Galaten.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels totten Ephesien.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels totten Philippensen.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels totten Collossensen.
¶ Die eerste Epistel van Sinte Pauwels totten Thessalonicensen.
¶ Die tweede Epistel van Sinte Pauwels totten Thessalonicensen.
¶ Die eerste Epistel van Sinte Pauwels tot Timotheum.
¶ Die tweede Epistel van Sinte Pauwels tot Timotheum.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels tot Titum.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels tot Philemon.
¶ Die Epistel van Sinte Pauwels totten Hebreen.
¶ Hier beghint die Epistel van Sinte Jacob.
¶ Die eerste Epistel van Sinte Peeter.
¶ Die tweede Epistel van Sinte Peeter.
¶ Die eerste Epistel van Sinte Jan.
¶ Die tweede Epistel van Sinte Jan.
¶ Die derde Epistel van Sinte Jan.
¶ Die Epistel van Sinte Judas.
¶ Die openbaringhe van Sinte Jan.